ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

Η κληρονομική διαδοχή συνδέει οικογενειακές σχέσεις, περιουσιακά δικαιώματα και οικονομικές υποχρεώσεις. Πριν επιλεγεί οποιαδήποτε ενέργεια χρειάζεται να εξακριβωθούν οι δικαιούχοι, η ύπαρξη διαθήκης, το ενεργητικό, τα χρέη και οι προθεσμίες. Το γραφείο μας στη Γλυφάδα παρέχει συμβουλευτική και δικαστική υποστήριξη σε κληρονομικές υποθέσεις.
Ποιο καθεστώς εφαρμόζεται μετά τη μεταρρύθμιση του 2026
Ο ν. 5303/2026 αναμόρφωσε το Πέμπτο Βιβλίο του Αστικού Κώδικα. Οι βασικές νέες ρυθμίσεις εφαρμόζονται στις κληρονομικές σχέσεις προσώπων που αποβιώνουν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026. Για παλαιότερους θανάτους εξακολουθεί να έχει σημασία το προϊσχύσαν δίκαιο, με ειδικές μεταβατικές εξαιρέσεις.
Η ημερομηνία θανάτου, ο χρόνος σύνταξης της διαθήκης και τυχόν εκκρεμείς διαδικασίες πρέπει επομένως να καταγράφονται από την αρχή. Δεν είναι ασφαλές να εφαρμόζεται αδιακρίτως ένας παλαιός οδηγός αποποίησης, απογραφής ή νόμιμης μοίρας σε κάθε κληρονομία.
Διαπίστωση και κατοχύρωση του κληρονομικού δικαιώματος
Ο έλεγχος περιλαμβάνει τα πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, τις διαθήκες και τη δημοσίευσή τους, τυχόν αποποιήσεις και τη σειρά διαδοχής. Όπου χρειάζεται, εξετάζεται η έκδοση κληρονομητηρίου. Στις νέες κληρονομικές σχέσεις συνεκτιμώνται και οι ρυθμίσεις για κληρονομικές συμβάσεις και για ορισμένα δικαιώματα προσώπου που συζούσε σε ελεύθερη ένωση.
Η κληρονομία αποκτάται καταρχήν αυτοδικαίως κατά την επαγωγή, με τις νόμιμες επιφυλάξεις. Στα ακίνητα απαιτείται επιπλέον ο κατάλληλος τίτλος και η προβλεπόμενη μεταγραφή ή κτηματολογική καταχώριση. Η ιδιότητα του κληρονόμου δεν απαλλάσσει από τον έλεγχο των εγγραφών και των βαρών.
Χρέη, αποποίηση και προστασία της ατομικής περιουσίας
Για κληρονομίες που διέπονται από το παλαιό καθεστώς, η αποποίηση και η αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής αποτελούν διαφορετικές επιλογές, με ιδιαίτερες προϋποθέσεις και συνέπειες. Η δεύτερη δεν είναι πάντοτε προτιμότερη, καθώς συνεπάγεται υποχρεώσεις διαχείρισης και έξοδα.
Στο νέο καθεστώς ο κανόνας είναι ότι ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας. Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις, ιδίως σε περίπτωση δήλωσης ελεύθερης διαχείρισης και διάθεσης ή συνδρομής των περιστάσεων του νέου άρθρου 1895 ΑΚ. Η αποποίηση εξακολουθεί να απαιτεί εμπρόθεσμη, έγκυρη δήλωση.
Διαθήκες και διαφορές μεταξύ δικαιούχων
Η ερμηνεία μιας ασαφούς διαθήκης μπορεί να απαιτεί εξέταση του συνόλου του κειμένου και των περιστάσεων σύνταξής της. Διαφορετικό ζήτημα είναι η εγκυρότητα, η γνησιότητα και η τήρηση των δικαιωμάτων νόμιμης μοίρας. Με το νέο δίκαιο η νόμιμη μοίρα διαμορφώνεται καταρχήν ως χρηματική αξίωση και δεν πρέπει να συγχέεται με την παλαιότερη κληρονομική συμμετοχή.
Πρακτικές δυσκολίες ανακύπτουν όταν ο διαθέτης περιγράφει χωριστά τμήματα ενός ενιαίου ακινήτου χωρίς να είναι δυνατή η προβλεπόμενη διαίρεση. Σε εκτός σχεδίου γήπεδα απαιτείται συγκεκριμένος νομικός και τεχνικός έλεγχος· δεν ισχύει γενική απαγόρευση για κάθε κατάτμηση. Η αναζήτηση λύσης στηρίζεται στους τίτλους, στην πολεοδομική νομοθεσία και στην ερμηνεία της βούλησης του διαθέτη.
Φορολογία και κληρονομιαία ακίνητα
Ο φόρος κληρονομίας εξαρτάται από τη συγγένεια, τη φορολογητέα αξία και τις προβλεπόμενες απαλλαγές. Στην Α΄ κατηγορία εντάσσονται, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, σύζυγος ή μέρος συμφώνου συμβίωσης, τέκνα, εγγόνια και γονείς. Στη Β΄ κατηγορία περιλαμβάνονται, κατά τη νόμιμη κατάταξη, αδέλφια και ανίψια, παππούδες και γιαγιάδες, προπαππούδες και προγιαγιάδες, δισέγγονα, θείοι και θείες, καθώς και ορισμένες σχέσεις αγχιστείας, όπως γαμπροί, νύφες, πεθεροί και πεθερές. Οι λοιπές συγγενικές σχέσεις και οι μη συγγενείς υπάγονται στη Γ΄ κατηγορία. Για κάθε πρόσωπο επιβεβαιώνεται η ακριβής κατηγορία και τυχόν ειδική απαλλαγή κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης. Η φορολογική κατηγορία δεν ταυτίζεται με την τάξη της εξ αδιαθέτου διαδοχής.
Το γραφείο εξετάζει τα απαιτούμενα έγγραφα, τις προθεσμίες δήλωσης, τα βάρη των ακινήτων και την ολοκλήρωση των πράξεων αποδοχής. Η σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης γίνεται από συμβολαιογράφο, με τη νομική υποστήριξη της εταιρείας.
Προληπτικός σχεδιασμός και εκπροσώπηση
Η ιστορία του γραφείου αρχίζει το 1950. Οι Στέφανος, Παναγιώτης και Φανή Οικονόμου υποστηρίζουν τόσο τη διευθέτηση ήδη ανοιγμένων κληρονομιών όσο και τον προληπτικό σχεδιασμό. Η εμπειρία του Στέφανου Οικονόμου περιλαμβάνει δεκάδες κληρονομικές υποθέσεις και διαφορές για τη βούληση του διαθέτη. Ο σχεδιασμός αποβλέπει σε σαφείς επιλογές και περιορισμό μελλοντικών αμφισβητήσεων, χωρίς υποσχέσεις εξάλειψης φόρων ή δικαστικών κινδύνων.
Σχετικά νομικά άρθρα
- Ευεργέτημα απογραφής και ευθύνη για κληρονομικά χρέηΈλεγχος οφειλών, διαχωρισμός της περιουσίας και επιλογές του κληρονόμου πριν από την αποδοχή.
- Κληρονομητήριο και απόδειξη κληρονομικού δικαιώματοςΤι πιστοποιεί το κληρονομητήριο και ποια στοιχεία ελέγχονται πριν από την έκδοσή του.
- Αποποίηση κληρονομίας και προθεσμίεςΠότε εξετάζεται η αποποίηση, ποιες ημερομηνίες έχουν σημασία και τι αλλάζει για τους επόμενους κληρονόμους.
- Κληρονομία χωρίς διαθήκη και σειρά κληρονόμωνΠώς προσδιορίζονται οι δικαιούχοι, οι κληρονομικές μερίδες και τα δικαιώματα σε κοινό ακίνητο.
- Διαθήκη: σύνταξη, δημοσίευση και αμφισβήτησηΣαφής διατύπωση της βούλησης, ερμηνεία του κειμένου και έλεγχος των λόγων αμφισβήτησης.
- Νόμιμη μοίρα και στέρηση κληρονομικών δικαιωμάτωνΗ προστασία των δικαιούχων και η διαφορά μεταξύ παράλειψης από τη διαθήκη και αποκλήρωσης.
